Article Sidebar
Main Article Content
Artykuł przedstawia autorski model SWOT/TOWS 5D opracowany jako narzędzie diagnostyczne do oceny konkurencyjności lokalnych przedsiębiorstw wobec globalnych platform e-commerce, takich jak Shein i Temu. Celem badań było stworzenie szybkiej, ekonomicznej i jednocześnie precyzyjnej metody identyfikacji zagrożeń oraz szans strategicznych wynikających z ekspansji platform cyfrowych. W pracy wykorzystano rozszerzoną analizę SWOT/TOWS uwzględniającą pięć wymiarów konkurencyjności: produkt, cenę, technologię, logistykę oraz relacje z klientem. Opracowany model został zweryfikowany na podstawie analiz jakościowych i ilościowych obejmujących dane rynkowe, ankiety przedsiębiorstw oraz studia przypadków. Wprowadzono również autorskie wskaźniki diagnostyczne: Digital Index (DI), Logistics Index (LI), Price Pressure Index (PI) oraz Brand Influence Index (BI), umożliwiające ilościową ocenę odporności przedsiębiorstw na presję konkurencyjną platform globalnych. Wyniki badań wykazały, że najwyższą skuteczność diagnostyczną osiąga model oparty na umiarkowanym lub wysokim poziomie cyfryzacji i logistyki przy jednoczesnej stabilnej pozycji marki. Największą czułość model wykazał wobec zmian presji cenowej i poziomu cyfryzacji. Zaproponowany model SWOT/TOWS 5D może stanowić praktyczne narzędzie wspierające procesy zarządzania strategicznego, projektowania działań adaptacyjnych oraz budowania odporności konkurencyjnej przedsiębiorstw funkcjonujących w środowisku zdominowanym przez globalne platformy e-commerce.
Article Details
Barney J. (1991) Firm Resources and Sustained Competitive Advantage. Journal of Management, 17(1), 99-120.
Bożyk P., Misala J. (2020) Międzynarodowe stosunki ekonomiczne. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Brzozowska M. (2021) Kierunki rozwoju handlu elektronicznego. Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.
Chodak G. (2022) E-commerce jako forma globalizacji rynku. Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
Cusumano M.A., Gawer A., Yoffie D.B. (2019) The Business of Platforms: Strategy in the Age of Digital Competition, Innovation, and Power. Harper Business, New York.
Gawer A. (2021) Digital Platforms' Boundaries: The Interplay of Firm Scope, Platform Sides, and Digital Interfaces. Long Range Planning, 54(5), 102045.
Gulc A. (2020) Determinants of Courier Service Quality in e-Commerce from Customers’ Perspective. Quality Innovation Prosperity, 24(2), 137-152.
Łysoń T. (2024) E-commerce i bariery w jego rozwoju. Dostępne na: https://www.ideoforce.pl/akademia/ecommerce-i-bariery-w-jego-rozwoju,622.html [dostęp: 23.06.2026].
Łysoń T. (2023) Zjawisko i przegląd trendów handlu elektronicznego w dobie personalizacji i mobilności. Kolegium Zarządzania i Finansów. Zeszyty Naukowe, nr 194, 73-89.
Misala J. (2019) Historia rozwoju teorii i polityki konkurencyjności międzynarodowej. Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa.
Nowakowski M. (2025) Praktyczne aspekty wpływu handlu elektronicznego na strukturę tradycyjnego handlu międzynarodowego w krajach rozwiniętych – analiza sytuacji polskich marek w kontekście konkurencji z platformami takimi jak Shein i Temu. Praca magisterska, Uczelnia Łazarskiego, Warszawa.
OECD (2019) Unpacking E-commerce: Business Models, Trends and Policies. OECD Publishing, Paris.
OECD (2021) The Digital Transformation of SMEs. OECD Publishing, Paris.
OECD (2023) SMEs in the Era of Hybrid Retail: Evidence from an OECD D4SME Survey. OECD Publishing, Paris.
Parker G.G., Van Alstyne M.W., Choudary S.P. (2016) Platform Revolution: How Networked Markets Are Transforming the Economy. W.W. Norton & Company, New York.
Porter M.E. (1985) Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance. Free Press, New York.
Rymarczyk J. (2019) Handel zagraniczny. Organizacja i technika. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.
Saxena S. (2023) Impact of Reverse Innovation on Global Competitiveness of MNCs: The Moderating Role of Understanding Latent Customer Needs in Developed Markets. Journal on Innovation and Sustainability, 14(3), 151-165.
Sobocińska M. (2020) Badania marketingowe w gospodarce cyfrowej. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, Wrocław.
Teece D.J. (2007) Explicating Dynamic Capabilities: The Nature and Microfoundations of Sustainable Enterprise Performance. Strategic Management Journal, 28(13), 1319-1350.
UNCTAD (2024) Digital Economy Report 2024: Shaping an Environmentally Sustainable and Inclusive Digital Future. United Nations, Geneva.
Downloads
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowe.
Publikowane artykuły dostępne są na warunkach Open Access na zasadach licencji Creative Commons CC BY-NC – do celów niekomercyjnych udostępnione materiały mogą być kopiowane, drukowane i rozpowszechniane. Autorzy ponoszą opłatę za opublikowanie artykułu.